home > Chronisch Nierfalen

Chronisch Nierfalen

Woord vooraf
Alle informatie die u hier kunt lezen over Chronisch Nier Falen is met toestemming van de auteurs vertaald en hier gepubliceerd. Carol en David DiFiori zijn de samenstellers van de Amerikaanse website geheel gewijd aan dit onderwerp. U vindt hun website op dit adres: www.felinecrf.com Mede op hun verzoek én omdat wij van www.SpecialCats.nl het ook heel belangrijk vinden, willen wij u graag wijzen op de Disclaimer van Carol en David DiFiori.

Disclaimer

Namens Carol en David DiFiori

'Hoewel geprobeerd is om alle informatie te verifiëren moet u in gedachten houden dat de informatie op deze pagina's niet door dierenartsen werd geschreven. Als uw dierenarts iets wat wij hebben gezegd ronduit tegenspreekt veronderstellen wij dat de dierenarts correct is en wij het fout hebben. Wij hebben heel wat energie gestoken in het onderzoek voor deze Website maar het leven en de gezondheid van uw kat zijn in uw handen en handen van de professionele dierenarts die u hebt gekozen. Het is belangrijk om te herinneren dat elke kat verschillend is en wat voor de één goed zou zijn, zou voor een ander slecht kunnen zijn. Het is niet onze bedoeling om in medische kwesties te adviseren noch beschikken wij over de deskundigheid om dit te doen. Wij zijn geen dierenartsen. Wij delen slechts informatie die wij tijdens onze strijd met het chronisch nierfalen van onze kat hebben verzameld. Terwijl wij geloven dat de informatie op deze pagina's betrouwbaar is, is het mogelijk dat in enkele gevallen de informatie onjuist, onvolledig of verouderd kan zijn en daarom nemen wij er geen verantwoordelijkheid voor, en geven geen garantie met betrekking tot resultaten die mogelijk voortvloeien uit de vermelde procedures, producten of de doseringen, en onderschrijven wij het gebruik van dergelijke procedures, producten of doseringen niet. De hierin beschreven medicijnen zouden slechts moeten worden gebruikt indien voorgeschreven of geadviseerd door een professionele dierenarts. Overleg altijd eerst naar uw dierenarts vóór het ondernemen van om het even welke behandeling dan ook voor uw kat. Hoewel we hebben geprobeerd niet te uitgebreid te worden, waren sommige onderwerpen te belangrijk om niet te worden benadrukt waar nodig en kunnen dus op meerdere plaatsen voorkomen. Omwille van de eenvoud, hebben wij het voornaamwoord 'hij' gebruikt voor het verwijzen naar katten in het algemeen. Dit betekent niet dat de informatie geslachtspecifiek is.'

Carol en David DiFiori

© Copyright 1996-2005 Carol A. DiFiori and David A. DiFiori

Wat is CNF?
Chronisch NierFalen, één van de meest voorkomende oorzaken van ziekte en sterfte bij katten. Hierom willen wij u graag nader informeren over wat CNF is, wat de oorzaken kunnen zijn, de symptomen, de behandeling én de prognose. Daarnaast informeren wij u over hoe de kat te behandelen en informeren wij u tevens over één van de betere en succesvollere behandelingen op dit moment. Al deze informatie is een vertaling van een Amerikaanse website, www.felinecrf.com. Dit was nog niet eerder in het Nederlands beschikbaar. Wij hebben toestemming van de beide auteurs om informatie van hun website te vertalen naar het Nederlands en het hier te publiceren. Waarom? Omdat we allemaal van katten houden en we ze zo graag willen helpen.

Beschrijving van CNF
Ongeveer 200.000 uiterst kleine structuren (nefronen) in de nieren elimineren afvalproducten en regelen elektrolyten in het lichaam. CNF ontstaat wanneer deze nefronen beginnen af te sterven en de afvalproducten en de elektrolyten niet meer effectief kunnen worden verwerkt. Het afval stapelt zich dan op in het lichaam van de kat. Een kat met CNF wordt vergiftigd door het afval dat de nieren niet kunnen filteren. Onevenwichtigheid van de elektrolyten, problemen met bloedarmoede en bloeddruk kunnen ook voorkomen aangezien de nieren blijven verslechteren.

De nieren
De nieren hebben vier primaire functies:

Filteren van afvalproducten van het lichaam (hoofdzakelijk ureum en creatinine).
Regelende elektrolyten (kalium, calcium, fosfor en natrium).
De productie van erythropoietin, die helpt om het beenmerg te bevorderen om rode bloedcellen te produceren.
De productie van renin, een enzym dat bloeddruk controleert.

Chronisch versus Acuut Nier Falen
Het nierfalen kan of chronisch of acuut zijn. Chronisch Nier Falen (CNF) is een progressieve, onomkeerbare verslechtering van de nierfunctie. Omdat de katten hun ziekten verbergen en de zeer vroege tekens van CNF subtiel zijn, kan deze ziekte vaak pas worden vastgesteld wanneer de patiënt het 70% verslechteringsniveau bereikt en de dramatischere symptomen waarneembaar zijn. Het schijnbaar plotselinge begin kan op een acute situatie lijken maar is meestal een crisis van CNF. In vergelijk, Acuut Nier Falen (ANF) wordt gekenmerkt door een plotselinge sluiting van nierfunctie, meestal in combinatie met oliguria (verminderde urineproductie). De primaire oorzaken van ANF bij katten zijn: urine obstakels, besmettelijke ziekten, trauma, en de opname van toxine - de meest gebruikelijke is de ethyleenglycol die in antivriesmiddel zit. ANF is uiterst ernstig en kan snel fataal worden. Directe veterinaire behandeling is noodzakelijk. Hoewel de prognose gewoonlijk slecht is, als de schade niet te ernstig is geweest en de medische behandeling agressief is, kan de normale nierfunctie mogelijk worden hersteld.

Leeftijdsafhankelijke verslechtering
CNF is één van de belangrijkere oorzaken van ziekte en sterfte bij oudere katten. Als uw kat zeven jaar of ouder is, is het een goed idee om tijdens elke jaarlijkse check-up, met een bloedonderzoek, urineonderzoek en bloeddrukmeting op CNF te controleren. Met een vroege diagnose, een juist dieet, en hydratie, kunnen de katten nog gedurende een behoorlijke tijd gelukkig en actief blijven vóór de onvermijdelijke teruggang.

Wat veroorzaakt CNF?
CNF kan één of meerdere oorzaken hebben. De gemeenschappelijke bijdragende factoren zijn leeftijd, genetica, milieu, en ziekte. De laatste jaren is er meer aandacht voor hoge bloeddruk, lage kaliumniveaus, verzuurde diëten, en tandziekte als mogelijke bijdragende factoren aan de ontwikkeling van CNF.

Onderzoek heeft erop gewezen dat bij sommige rassen CNF vaker voorkomt dan bij anderen. De Maine Coon, Abessijn, Siamees, Russisch Blauw, Birmaan, en Balinees lijken eerder CNF te ontwikkelen dan andere rassen. Hoewel CNF op welke leeftijd dan ook kan optreden, is het gewoonlijk een ziekte van oudere katten. Met dieetverbeteringen in kattenvoedsel, vooruitgang in katachtige medische zorg en met meer katten die binnen leven, leven de katten nu veel langer en hun organismen raken uiteindelijk net zo uitgeput als de menselijke organismen.

Omdat er geen één, overduidelijke oorzaak van CNF is, is er op dit moment geen definitief protocol voor CNF-preventie. Niet alle katten zullen CNF ontwikkelen. De statistische studies geven indicaties over wat nuttig kan zijn. Nochtans, aangezien er verscheidene mogelijke mechanismen zijn die het begin van CNF kunnen veroorzaken, kunnen de pogingen tot preventie niet altijd even effectief zijn.

Bijdragende Factoren

Verzuurd Dieet. Er wordt gespeculeerd dat verzuurde diëten, die in het algemeen aan katten met een lage urinewegziekte worden gegeven, absorptie van kalium kunnen verminderen en zo aan hypokalemia bijdragen en of metabolische zuurvergiftiging veroorzaken of verergeren. 
De kalium-imbalans. Het lage kalium is een mogelijke oorzaak van CNF en kan minimaal een vroege waarschuwing zijn. Sommige dierenartsen stellen dat de kaliumaanvulling zou moeten beginnen wanneer het kaliumniveau aan de lage kant tov normaal is, liever dan te wachten tot het niveau ver onder normaal is. Ze redeneren dat de vroege kaliumaanvulling de vooruitgang van CRF kan vertragen. Katten met nierfalen kunnen bovenmatig kaliumverlies niet tegengaan en het lichaam zal kalium uit weefsel halen om de bloedniveaus te handhaven. Daardoor wordt de daadwerkelijke kaliumdeficiëntie verhuld zoals die door een bloedonderzoek wordt gemeten. Raadpleeg ALTIJD uw dierenarts voor het aanvullen van kalium, of uw kat nu in een begin-, midden- of eindstadium van CNF is. 
De relatie met het gebit. Het is een goed idee om de mond, tanden, en tandvlees tijdens elk jaarlijks onderzoek na te laten kijken. Net als bij mensen kan verwijdering van tandsteen, het schoonmaken van tanden enz. nuttig zijn in het gezond houden van een kat. De aanwezige bacteriën in de mond afkomstig van tandproblemen kunnen zeker tot CNF bijdragen. Een significant percentage van de diagnosestelling CNF blijkt plaats te vinden of net voor of vlak na een routineschoonmaak van de tanden of een gebitsoperatie. De relatie tussen tandprocedures en de diagnose van CRF kan het resultaat van een aantal factoren zijn. Het routinebloedwerk dat voorafgaand aan of na gebitschirurgie wordt gedaan kan CNF openbaren die al sinds enige tijd aanwezig is geweest bij de patiënt. De anesthesie die tijdens orale chirurgie wordt gebruikt zou bestaande CNF kunnen verergeren en de plotselinge verschijning van symptomen veroorzaken. Vergeet niet om te vragen of om het even welke anesthesie wordt gebruikt, het in ieder geval een type is dat de nieren niet belast. De orale chirurgie zelf kan de nieren in gevaar brengen door het vrijkomen van bacteriën en hun toxine tijdens de procedure te veroorzaken. Bespreek met uw dierenarts de mogelijkheid tot het tijdelijk geven van antibiotica voorafgaand aan tand- of mondwerk. 
Hoge bloeddruk. Het verband tussen de nieren en de bloeddruk is complex. De nieren spelen een essentiële rol in het regelen van de bloeddruk. De nieren zijn ook gevoelig voor schade door hoge bloeddruk. Verder kan de hoge bloeddruk, door de nefronen te dwingen om boven hun normale capaciteit te werken, CNF voor een tijdje maskeren. De verhoogde druk veroorzaakt een snellere verslechtering van de nefronen, waarbij het verloop van CNF wordt versneld. 
Behandeling voor Hyperthyroidisme. Hyperthyroidisme is één van de meest voorkomende ziekten bij katten, in het bijzonder bij katten op middelbare leeftijd en hogere. Hyperthyroidisme verhoogt de bloedstroom naar de nieren en kan symptomen van CNF maskeren. Recente studies wijzen erop dat een significant percentage katten die voor hyperthyroidisme werden behandeld (of de behandeling nu chirurgisch of radiologisch was, of een levenslang voorschrift voor Tapazole) symptomen van CNF toonde. Deze behandelingen verminderen het schildklierhormoon in het systeem van de kat. Dit vermindert onder andere de bloedstroom naar de nieren. CNF die eerder was gemaskeerd wordt zo duidelijk. Het nierfalen zonder duidelijke symptomen kan klinisch worden en zelfs gezonde nieren kunnen wat verslechtering ondergaan. Bij katten die voor hyperthyroidisme worden of zijn behandeld is het essentieel de nierfunctie regelmatig te monitoren.

De symptomen van CNF
CNF kan alleen met klinische tests nauwkeurig worden gediagnosticeerd. Er zijn sommige symptomen en gedragingen die op de waarschijnlijkheid van CNF wijzen. Als deze worden waargenomen, zou de kat zo spoedig mogelijk moeten worden getest. De meest sprekende symptomen tekens zijn een verhoogde dorst (polydipsia) en bovenmatig urineren (polyuria). Bij progressie van de situatie kan uw kat verlies van eetlust, misselijkheid en braken, gewichtsverlies, een slechte vacht en magerte ervaren. Slechts 30% van de niercapaciteit is nodig voor het normaal functioneren. Daarom zullen geen symptomen worden waargenomen tot ongeveer 70% van de nierfunctie wordt verloren. Het is belangrijk om met behandeling te beginnen zodra de eerste symptomen verschijnen. Zelfs met dieetcontrole, medicijnen en vochttherapie, zult u uiteindelijk minstens enkele symptomen uit de volgende lijst waarnemen:

Bovenmatig urineren 
Verhoogde dorst 
Misselijkheid 
Het braken (zowel duidelijke vloeistof als voedsel) 
Kwijlen 
Dehydratie / uitdroging 
Hangen boven de waterkom 
De irritatie van de maag (uremic gastritis) 
Constipatie Verlies van eetlust 
Het verlies van het gewicht 
Het vergaan van de spier 
Magerte 
Slechte vacht 
Slechte adem (ammoniakgeur) 
Lethargie 
Zwakheid 
Depressie 
Zweren in de mond 
Losgemaakte retina's 
Stuiptrekkingen, lage temperatuur, coma (eindstadium).

Diagnose
Er zijn verschillende ziektes, die symptomen hebben die lijken op die van CNF. De enige manier om zekerheid te hebben is uw dierenarts een aantal klinische tests te laten uitvoeren. Het urineonderzoek zal worden gedaan om te bepalen of de urine van de kat verdund is; dit wijst erop dat de nieren geen afvalmaterialen afvoeren. De bloedonderzoeken zullen de niveaus van creatinine en BUN (de stikstof van het bloedureum) evenals andere componenten van het bloed bepalen. Een verhoogd creatinineniveau wijst vrijwel zeker op een verlies van nierfunctie.

Behandeling
CNF kan niet worden genezen maar wel voor een tijd onder controle worden gehouden. Hierbij staat de regulering van de hoeveelheid afvalproducten dat door de nieren wordt verstuurd, centraal. Aangezien de resterende nefronen beperkt zijn in hun capaciteit om afval te verwerken, is het idee de hoeveelheid afval aan te passen tot een niveau zodat de nefronen het wel aan kunnen. Dit kan worden bereikt door een combinatie van dieet, medicatie en hydratietherapie (diurese). Er zijn momenteel onderzoeksprojecten gaande die zich richten op het vertragen van de progressie van CNF met ACE inhibitors en blockers van het calciumkanaal. Deze medicijnen zetten het bloedvat uit, en daarmee én de bloeddruk verlagen én een niet schadelijke verhoging van de bloedstroom vergemakkelijken die de nieren niet belast. De resultaten zijn tot dusver bemoedigend geweest, maar de studies zijn nog niet volledig. De transplantatie van de nier en de dialyse zijn nu ook mogelijk. Een niertransplantatie zou niet als genezing, maar als optie voor de behandeling van katachtige CNF moeten worden gezien.

Prognose

CNF is een terminale ziekte. De enige vragen zijn hoe lang de patiënt zal leven en wat die kwaliteit van dat leven zal zijn. Met de juiste behandeling kan de kat maanden tot jaren nog een kwalitatief redelijk goed leven hebben. Als de verzorger(s) van de kat is het aan u te bepalen wanneer de kwaliteit van leven tot het punt gekomen is dat het verlengen ervan niet langer waardevol is.

© Copyright 1996-2005 Carol A. DiFiori and David A. DiFiori

Emailgroep voor verzorgers van nierkatten.

Wilt u ervaringen uitwisselen met anderen over dit onderwerp dan kan dit bij deze E-mailgroep.